Bardzo często zdarza się, że organy prowadzące karne postępowanie przygotowawcze, a więc śledztwo lub dochodzenie, nie podzielają stanowiska pokrzywdzonego lub innej osoby zainteresowanej ukaraniem sprawcy co do faktu popełnienia przestępstwa, czego skutkiem jest odmowa wszczęcia lub umorzenie dochodzenia lub śledztwa przeciwko sprawcy.

O odmowie wszczęcia albo o umorzeniu śledztwa bądź dochodzenia zawiadamia się osobę lub instytucję państwową, samorządową lub społeczną, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia bądź o umorzeniu dochodzenia lub śledztwa nie oznacza jednakże, że na tym postępowanie się kończy, gdyż pamiętać należy, iż w takim przypadku możliwe jest zaskarżenie postanowienia wydanego w tym przedmiocie, poprzez wniesienie zażalenia.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia lub śledztwa może wnieść strona postępowania, instytucja państwowa lub samorządowa, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz osoba, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie wskutek którego doszło do naruszenia jej praw, co zainicjowało postępowanie karne, jeżeli przestępstwo dotyczyło: łapownictwa biernego bądź czynnego, płatnej protekcji, nadużycia władzy, fałszywych zeznań, tworzenia fałszywych dowodów, zatajenia dowodów niewinności, zmuszania świadków, a także przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, a więc np. fałszowanie, wyłudzenie poświadczenia nieprawdy, posługiwanie się dokumentem potwierdzającym nieprawdę; przestępstwa przeciwko mieniu, np. kradzież, wymuszenie rozbójnicze, bądź przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, np. oszustwo na stanowisku kierowniczym, oszustwo finansowe.

Zażalenie należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia lub śledztwa, do sądu, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w I instancji, za pośrednictwem prokuratora, który wydał lub zatwierdził zaskarżone postanowienie. Prokurator w takim przypadku może uwzględnić zażalenie, jeśli jednak tego nie zrobi wówczas zobowiązany jest przekazać akta prowadzonego postępowania sądowi. Korzystając z możliwości wniesienia zażalenia pamiętać również należy, że każdej osobie bądź instytucji uprawnionej do złożenia zażalenia, przysługuje prawo przejrzenia akt.

Sąd po rozpoznaniu zażalenia może zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy, podzielając tym samym stanowisko prokuratora, lub uchylić je w całości bądź w części. Uchylając zaskarżone postanowienie, sąd wskazuje powody uchylenia, a w miarę potrzeby także okoliczności, które należy wyjaśnić, lub czynności, które należy przeprowadzić. Wskazania te są dla organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze wiążące, a więc po uchyleniu postanowienia sprawa ponownie trafia do organów prowadzących postępowanie przygotowawcze celem dokonania i przeprowadzenia dodatkowych czynności.

W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie, po zastosowaniu się do zaleceń sądu, nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, ponownie zostaje wydane postanowienie o umorzeniu postępowania lub o odmowie jego wszczęcia. W takim jednak przypadku pokrzywdzony nie może wnieść kolejnego zażalenia, jednakże jeżeli wcześniej wykorzystał dane mu uprawnienie i zaskarżył zażaleniem pierwsze postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia lub umorzeniu dochodzenia bądź śledztwa, wówczas może wnieść subsydiarny, a więc własny, akt oskarżenia.

Subsydiarny akt oskarżenia należy wnieść w terminie miesiąca do sądu, od dnia doręczenia pokrzywdzonemu zawiadomienia o wydanym postanowieniu. Do aktu oskarżenia dołączyć należy po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez pełnomocnika. W razie wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia prezes sądu przesyła jego odpis prokuratorowi, wzywając go do nadesłania w terminie 14 dni akt postępowania przygotowawczego. W sprawie wszczętej na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego może brać udział również prokurator.

Zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia lub śledztwa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *