Instytucja dobrowolnego poddania się karze funkcjonuje od bardzo dawna i na stałe wpisała się w procedurę karną, choć przepisy ją regulujące już kilkukrotnie były nowelizowane. Dobrowolne poddanie się karze polega na wydaniu względem oskarżonego wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i jest zdecydowanie najszybszym sposobem na zakończenie trwającego postępowania karnego, jednakże czy najlepszym?

Dobrowolne poddanie się karze przez oskarżonego jest możliwe już na etapie postępowania przygotowawczego, czyli przed sporządzeniem aktu oskarżenia. Zgodnie z regulacjami obowiązującymi w tym zakresie, jeżeli oskarżony przyznaje się do winy, a w świetle jego wyjaśnień okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte, można zaniechać przeprowadzenia dalszych czynności.

Czynności dowodowych dokonuje się natomiast w niezbędnym zakresie, jeżeli zachodzi potrzeba oceny wiarygodności złożonych przez oskarżonego wyjaśnień. W każdym jednak wypadku, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, przeprowadza się w niezbędnym zakresie czynności procesowe, a zwłaszcza dokonuje się oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego lub przeszukania.

Możliwe jest również przeprowadzenie oględzin zewnętrznych ciała oraz innych badań niepołączonych z naruszeniem integralności ciała, a także można pobrać od oskarżonego odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom, jak również można względem oskarżonego przedsięwziąć inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi, włosów i wydzielin organizmu.

Prokurator w takim przypadku, zamiast z aktem oskarżenia, występuje do sądu z wnioskiem o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany mu występek, czyli za przestępstwo, które jest zagrożone karą grzywny powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5 000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc, nie dłuższą jednak niż 3 lata.

Dobrowolne poddanie się karze na etapie postępowania przygotowawczego jest więc pewnego rodzaju porozumieniem zawieranym w określonych okolicznościach przez oskarżonego z prokuratorem, które uwzględniać powinno również prawnie chronione interesy pokrzywdzonego.

Dobrowolne poddanie się karze przez oskarżonego możliwe jest również w toku procesu, gdy akt oskarżenia wpłynął już do sądu, przepisy w tym względzie stanowią bowiem, że do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej oskarżony może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Wniosek o dobrowolne poddanie się karze w takim przypadku można zgłosić ustnie na początku rozprawy, wysłać do sądu listem poleconym przed wyznaczonym terminem rozprawy bądź złożyć na dzienniku podawczym sądu również przed rozpoznaniem sprawy, istotne bowiem jest, aby ów wniosek został zgłoszony do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej. W takim przypadku sąd może uwzględnić wniosek o wydanie wyroku skazującego, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości.

Ponadto, uwzględnienie wniosku jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie sprzeciwia się temu prokurator, a także pokrzywdzony należycie powiadomiony o terminie rozprawy. Przychylając się do wniosku o dobrowolne poddanie się karze sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku oskarżonego od dokonania w nim wskazanej przez siebie zmiany, w szczególności może odroczyć posiedzenie w celu porozumienia się oskarżonego z pokrzywdzonym w kwestii naprawienia szkody lub zadośćuczynienia. Uwzględniając wniosek sąd może uznać za ujawnione dowody wymienione w akcie oskarżenia lub dokumenty przedłożone przez stronę.

Jak zostało na początku zasygnalizowane, dobrowolne poddanie się karze jest instytucją raczej korzystną dla oskarżonego, gdyż takie postępowanie jest szybko przeprowadzane i z całą pewnością jest mniej stresujące dla oskarżonego, a ponadto oskarżony nie musi uczestniczyć w takim postępowaniu oraz ma wpływ na wymiar kary. Instytucja ta ma jednakże również swoje słabe strony, gdyż niestety zdarza się, że kara zaproponowana przez organy ścigania jest zbyt surowa i nieadekwatna do popełnionego czynu, również wyrok wydany w takim postępowaniu szybko się uprawomocnia. Jednakże, jeżeli oskarżonemu zależy na szybkim i sprawnym zakończeniu postępowania, a kara, która ma być względem niego orzeczona jest współmierna do popełnionego przez niego czynu, wówczas jest to zdecydowanie najlepszy sposób, aby poddać się odpowiedzialności za przestępstwo, którego oskarżony się dopuścił.

Potrzebujesz pomocy doświadczonych karnistów – skontaktuj się z nami – przeanalizujemy sprawę oraz udzielimy niezbędnych porad.

Dobrowolne poddanie się karze- na czym polega i kiedy warto z tego skorzystać?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *