O błędzie w sztuce lekarskiej, czy też błędzie medycznym, zazwyczaj mówi się w kontekście roszczeń cywilnych, procesy te są zwykle bowiem bardzo medialne, a zasądzane przez sąd świadczenia bardzo wysokie. Popełnienie przez lekarza błędu medycznego uprawnia osobę takim błędem dotkniętą do ubiegania się o stosowne świadczenie, pamiętać jednakże, że błąd medyczny może rodzić po stronie lekarza również odpowiedzialność karną, odpowiedzialność ta zależy jednakże od ziszczenia się kilku przesłanek.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny, przez błąd medyczny rozumie się takie postępowanie osoby udzielającej świadczenia zdrowotne, które narusza wypracowane na gruncie nauki i praktyki medycznej, obowiązujące w konkretnym stanie faktycznym reguły postępowania zawodowego. Inaczej mówiąc, błędem w sztuce medycznej będzie takie zachowanie lekarza, którym naruszył on obowiązujące normy postępowania medycznego, odnoszące się do życia i zdrowia pacjenta.

Przypisanie lekarzowi odpowiedzialności karnej za skutek będący następstwem niewłaściwego udzielenia świadczenia zdrowotnego wymaga jednakże spełnienia określonych przesłanek, nie zawsze więc popełnienie przez lekarza błędu w sztuce będzie oznaczało pociągnięcie go także do odpowiedzialności karnej.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż lekarz może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej za błąd w sztuce tylko wtedy, gdy na skutek jego błędu doszło u pacjenta do naruszenia lub narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo określonego dobra prawnego, czyli życia lub zdrowia. Konsekwencją błędu medycznego lekarza musi więc być zaistnienie jakiegoś negatywnego zdarzenia, jeżeli takie zdarzenie nie wystąpi, to pomimo iż lekarz błąd medyczny popełnił, nie będzie ponosić odpowiedzialności karnej.

Następnie ustalić należy czy pomiędzy zachowaniem lekarza, a skutkiem, czyli tym negatywnym zdarzenie dla pacjenta, zachodzi związek przyczynowy, a więc czy to błędne zachowanie lekarza wywołało, stanowiło przyczynę wystąpienia u pacjenta negatywnego skutku. Jeśli bowiem, na przykład, podczas operacji lekarz popełnił błąd, a jego skutkiem jest trwałe kalectwo pacjenta, to między błędem w sztuce, a kalectwem istnieje związek przyczynowy, jeżeli jednak skutek w postaci trwałego upośledzenia sprawności pacjenta wystąpiłby również wówczas, gdyby błąd medyczny nie został popełniony, wtedy brak jest związku przyczynowego, a odpowiedzialność karna po stronie lekarza nie zaistnieje.

Ostatnią zaś przesłanką warunkującą odpowiedzialność karną lekarza za błąd medyczny jest możliwość przypisania winy w czasie czynu. O winie decyduje z kolei możliwość postawienia sprawcy zarzutu, że w sytuacji, w której dopuścił się czynu zabronionego, można było od niego wymagać zachowania zgodnego z prawem.

Na temat ustalenia odpowiedzialności karnej lekarza za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu pacjenta wypowiedział się również kilkukrotnie Sąd Najwyższy, m.in. w wyroku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt: II KK 124/12, w którym wskazał: „dla prawidłowego rozważenia odpowiedzialności karnej lekarza za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu pacjenta niezbędne jest ustalenie: czy czynności lecznicze zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy i sztuki medycznej, a więc czy lekarz dopuścił się błędów w sztuce lekarskiej; czy zachowaniem swoim naruszył obiektywny obowiązek ostrożności, a więc nie zachował należytej ostrożności; czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy jego czynem (błędem, błędami) a powstałym skutkiem (ustalenie związku przyczynowego zgodnie z zasadą ekwiwalencji, stwierdzenie obiektywnej przypisywalności skutku)”.

Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę także na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym „lekarz może odpowiadać karnie za przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu pacjenta w związku z zabiegiem leczniczym (rozumianym w szerokim znaczeniu tego pojęcia, tzn. obejmującym diagnozę, terapię i profilaktykę chorób) tylko w razie zawinionego błędu sztuki lekarskiej. Ustalenie błędu w sztuce lekarskiej zależy od odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie lekarza w konkretnej sytuacji i z uwzględnieniem całokształtu okoliczności istniejących w chwili zabiegu, a zwłaszcza tych danych, którymi wówczas dysponował albo mógł dysponować, zgodne było z wymaganiami aktualnej wiedzy i nauki medycznej oraz powszechnie przyjętej praktyki lekarskiej”, wyrok ten kompleksowo omawia więc kwestię odpowiedzialności karnej lekarza.

Kierując się wskazanymi powyżej kryteriami, zachowanie polegające na nieprawidłowym udzieleniu świadczenia zdrowotnego może skutkować popełnieniem przez lekarza następujących czynów niedozwolonych: nieumyślnego spowodowania śmierci, narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, spowodowanie ciężkiego, średniego bądź lekkiego uszczerbku na zdrowiu oraz narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Błąd w sztuce lekarskiej, a odpowiedzialność karna lekarza.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *